Jak do nas dojechać?

Publiczna Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Zamkowa 5
58-530 Kowary

Tel: 75-718-25-72; Fax: 75-718-20-13;
e-mail: poradniakowary@wp.pl


Jesteś w : podsumowanie badań

podsumowanie badań

PODSUMOWANIE  BADAŃ -

„PRZYGOTOWANIE DO ROZPOCZĘCIA NAUKI  SZKOLNEJ  DZIECI

KOŃCZĄCYCH EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ”

Dojrzałość szkolna, ten moment w rozwoju dziecka, kiedy jest już ono zdolne sprostać wymaganiom szkoły, a więc moment równowagi między jego możliwościami rozwojowymi, a wymaganiami szkoły.
          W związku z obniżeniem wieku szkolnego i objęciem nim dzieci sześcioletnich, Publiczna Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Kowarach w roku szkolnym 2009/10 odstąpiła od realizowanych badań uczniów klas pierwszych i objęła nimi dzieci sześcioletnie, które są diagnozowane na przełomie  kwietnia i maja. Badania te pozwalają na wczesne wykrycie opóźnień rozwojowych, co w konsekwencji daje możliwość objęcia dziecka jak najwcześniejszą pomocą terapeutyczną, a także daje czas na wykonanie pełnej diagnostyki psychologicznej i ewentualne rozważenie odroczenia dziecka od obowiązku szkolnego.

Podstawowe cele badań przygotowania dziecka do podjęcia nauki w szkole to:

-  pomoc nauczycielom w ocenieniu stopnia przygotowania dzieci do rozpoczęcia nauki czytania, pisania oraz   matematyzowania;

-  wczesne objęcie pomocą dzieci z tzw. „ryzyka dysleksji”;

-  wyłonienie do pełnej diagnozy dzieci mających znaczne opóźnienia  rozwojowe;

-  objęcie terapią logopedyczną dzieci mających wady i zaburzenia mowy;

-  propagowanie wśród nauczycieli i rodziców metod pracy terapeutycznej stymulujących rozwój funkcji percepcyjno- motorycznych.

         Badanie przebiega w dwóch etapach: najpierw ma formę badania grupowego, w czasie którego obserwuje się aktywność zadaniową dzieci oraz bada percepcję wzrokową w zakresie analizy i syntezy, myślenie pojęciowe, przyczynowo – skutkowe, spostrzegawczość, gotowość do liczenia i sprawność grafomotoryczną. W drugiej części badanie kontynuowane jest w formie indywidualnej rozmowy, podczas której oceniana jest sprawność językowa, analiza i synteza słuchowa mowy, a także  lateralizacja i wiedza ogólna dziecka.

Wszystkie badane funkcje i wiadomości mieszczą  się w „Podstawie programowej wychowania przedszkolnego”.

         I tak z obszaru – umiejętności społeczne, obserwuje się u dziecka koncentrację uwagi na zadaniu, sprawdza  znajomość nazw miesięcy, dni tygodnia, pór roku oraz swoich danych osobowych. Informacje dotyczące czynności samoobsługowych określają nauczycielki.

        W obszarze dotyczącym rozwoju mowy ocenie podlega poprawność artykulacyjna oraz umiejętność konstruowania dłuższych wypowiedzi podczas opowiadania historyjek obrazkowych.

         Badanie czynności intelektualnych  obejmuje umiejętność grupowania obiektów, wykluczania nie pasujących oraz wiązania przyczyny ze skutkiem.         

        W obszarze przygotowania do edukacji matematycznej sprawdzane jest jedynie rozumienie ujmowania ilości, porównywanie zbiorów oraz rozumienie  mocy zbiorów.

        Diagnoza gotowości do nauki czytania i pisania obejmuje badanie sprawności grafomotorycznej, koordynację wzrokowo – ruchową, umiejętność słuchania tekstu ze zrozumieniem, analizę i syntezę głoskową i sylabową oraz wyodrębnianie głosek w krótkich wyrazach.

        W ramach wychowania rodzinnego, obywatelskiego i patriotycznego dziecko powinno podać nazwę miejscowości, w której mieszka, nazwę ulicy oraz numer domu lub mieszkania.      

        Opracowane wyniki badań przekazywane są nauczycielom i rodzicom w formie opinii oraz wskazań do dalszej pracy.

  W roku szkolnym 2010/2011 zdiagnozowano 165 dzieci z  11 placówek z rejonu działania Poradni.

 Najwięcej nieprawidłowości stwierdza się w następujących obszarach:

- gotowość do pisania niewykształcona u  50% badanych dzieci;

- analiza i synteza słuchowa mowy słabo wykształcona u 48% badanych;

- nieprawidłowa artykulacja występuje u 41% dzieci;

- rozumienie tekstu czytanego przez badającego nieopanowane przez 35% ;

- myślenie przyczynowo – skutkowe nie w pełni wykształcone u 34% badanych;

- gotowość do czytania nieosiągnięta przez 21% badanych;

- niedorzeczności na obrazkach nie rozpoznaje 16% badanych;

- gotowości do liczenia nie osiągnęło 14%.

Lateralizację prawostronną stwierdza się u 55% diagnozowanych, skrzyżowana występuje u 38% dzieci, lewostronna u 4%, a nieustalona u 3% dzieci.

Analizując powyższe badania można stwierdzić, że najwięcej problemów występuje w obszarze gotowości do pisania.  Badania wykazały, że dzieci mają duże problemy z prawidłowym trzymaniem przyborów do pisania, zachowaniem prawidłowej postawy pisarskiej, właściwym kreśleniem linii pionowych, poziomych i kolistych. Słabo rozwinięta sprawność  grafomotoryczna pociąga za sobą obniżony poziom graficzny pisma, wolne tempo pisania, nieestetyczny wygląd zeszytów. Ponadto dzieci z obniżoną sprawnością manualną szybko się męczą przy pracach graficznych i pisaniu. Niewykształconą gotowość do pisania zdiagnozowano u 50% dzieci.

Na postępy i sukcesy w nauce czytania i pisania niebagatelny wpływ mają także zdolności dziecka w zakresie dokonywania analizy i syntezy słuchowej mowy, wyodrębniania głosek w krótkich wyrazach. Procesy te w odróżnieniu od innych operacji percepcyjnych są dla dzieci bardzo trudne ze względu na swój abstrakcyjny charakter. Z przeprowadzonych badań wynika, że analiza i synteza słuchowa mowy jest  słabo wykształcona u 48% kończących etap edukacji przedszkolnej.

Kolejnym diagnozowanym obszarem, w którym występuje duży procent nieprawidłowości jest mowa (artykulacja, sprawność  językowa i komunikacyjna) dziecka. Nieprawidłowa artykulacja wiąże się nie tylko z niewłaściwą realizacją głosek, ale także z trudnościami w odbiorze mowy przez środowisko. Dzieci te spotykają się z sytuacją braku lub mylnego zrozumienia. Wówczas proces porozumiewania staje się mało skuteczny, niesatysfakcjonujący, co prowadzić może do zaprzestania w dążeniu do komunikacji. Taka sytuacja nie sprzyja rozwojowi mowy dziecka, z nią wiąże się także ograniczenie w zaspakajaniu podstawowych potrzeb takich jak: poczucie bezpieczeństwa, aprobata, zdobywanie doświadczeń, itp. Nieprawidłowości w tym obszarze stwierdza się u 41% dzieci.                  

         Na wysokiej pozycji, która może być przyczyną porażek w nauce szkolnej, jest brak rozumienia przez dziecko tekstu  czytanego przez drugą osobę. Słaby poziom opanowania tej umiejętności będzie skazywał dziecko na problemy z rozumieniem przeczytanego tekstu, rozwiązywaniem zadań matematycznych, analizowaniem wierszy, bajek a także z dekodowaniem mowy.

         U ponad 30% badanych nie w pełni rozwinięte jest myślenie przyczynowo – skutkowe. Diagnozowane dzieci mają problemy z odróżnieniem skutku od przyczyny, wskazaniem co wydarzyło się na początku danej sytuacji, jaka powinna być prawidłowa kolejność  zdarzeń. Deficyt w tym zakresie upośledza logikę myślenia. Słabo rozwiniętymi funkcjami (na poziomie około 20%)  są: rozpoznawanie niedorzeczności na rysunkach i gotowość do liczenia.

         Temat badania i oceny dojrzałości szkolnej staje się ważny w maju, czerwcu, w każdej poradni. Nauczyciele i rodzice dzieci 6-letnich potrzebują potwierdzenia, czy ich pociechy osiągnęły gotowość do rozpoczęcia nauki w szkole. Sprawy wiążące się z odroczeniem obowiązku szkolnego, czy negatywną oceną wczesnej dojrzałości szkolnej są trudne i często konfliktowe, a opinia psychologa, czy pedagoga w tej sprawie niekiedy godzi w ambicje i aspiracje rodziców, budząc ich niechęć i opór.

         Chcąc uniknąć tego typu rozterek w naszej poradni od kilku lat unikamy stosowania strategii selekcyjnej. Preferujemy natomiast strategię modyfikacji pociągającą za sobą poszukiwanie technik, które umożliwiłyby poprzez zmianę warunków lub cech badanej osoby uzyskanie pożądanych efektów.

Jak wykazała praktyka, najbardziej korzystnym rozwiązaniem jest długotrwała współpraca pracowników z rodzicami, opiekunami dziecka oraz nauczycielami nawet w ciągu 2-3 lat poprzedzających rozpoczęcie nauki w szkole w klasie pierwszej. Planując pracę w obszarze wczesnej interwencji dbamy o dobrą współpracę z  lekarzem dziecięcym. To sprawia, że dzieci chore, z wolniejszym tempem rozwoju psychomotorycznego, czy z  trudnych środowisk otrzymują bardzo szybko pomoc psychologiczno – pedagogiczno – logopedyczną, uzyskując tym samym szanse na kontakt ze stymulującym środowiskiem zanim rozpoczną naukę w szkole.

Bardzo dobrą formą współpracy z nauczycielami przedszkola jest pomoc w obserwacji dzieci 5- 6 letnich, szczególnie tych, które gorzej funkcjonują w sytuacji zadaniowej. Okazją do nawiązania bliższej współpracy są  badania logopedyczne przeprowadzane na terenie szkół i przedszkoli od drugiej połowy września do końca grudnia oraz opisane już profilaktyczne badania pedagogiczne. Celem tych badań jest szybkie wyłonienie dzieci o nieharmonijnym rozwoju i otoczenie ich szczególną opieką.

Podsumowując, osiągnięcie przez dziecko gotowości do podjęcia nauki w szkole wiąże się z wieloma wymaganiami. Jeśli dziecko nie jest w stanie sprostać oczekiwaniom nauczycieli, efektem będzie narastająca frustracja, niskie poczucie wartości, niechęć do nauki, do szkoły.

Każdy człowiek ma potrzebę odnoszenia sukcesów, potrzebę pochwały, zwłaszcza małe dziecko przekraczające próg szkoły, nieznanego jeszcze dla niego, nowego miejsca. Oczekiwanie, że wszystkie dzieci urodzone przecież w różnych miesiącach, będące na różnym etapie rozwoju umysłowego, fizycznego i emocjonalno –  społecznego, będą w jednakowym stopniu zdolne sprostać wymaganiom szkoły jest nieuzasadnione. Jeśli pozwoli im się dojrzeć do obowiązków szkolnych, uwzględni się rozpiętość tych różnic, wówczas nie będą przeżywać goryczy porażki i poczucia niższej wartości w klasie pierwszej.

Opracowanie:

mgr Janina Gremza – Kosiarska

logopeda/pedagog PP-P w Kowarach

 

sprawozdanie

Publiczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Zamkowa 5 58-530 Kowary Tel: 75-718-25-72; Fax: 75-718-20-13;