Jak do nas dojechać?

Publiczna Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Zamkowa 5
58-530 Kowary

Tel: 75-718-25-72; Fax: 75-718-20-13;
e-mail: poradniakowary@wp.pl


Jesteś w : SCHEMATY ĆWICZEŃ STYMULUJĄCYCH ROZWÓJ

SCHEMATY ĆWICZEŃ STYMULUJĄCYCH ROZWÓJ

Przeznaczony dla uczniów klasy I i II szkoły podstawowej

I. Zabawy i zadania sprzyjające kształtowaniu umiejętności liczenia
1. Próby określania liczbą ilości przedmiotów (szacowanie).
2. Przeliczanie różnych elementów (przedmiotów) znajdujących się wokół dziecka, przy czym należy pamiętać o następujących zasadach: *wskazywanie kolejno liczonych obiektów,
*akcentowanie ostatniego liczebnika, jako tego określającego moc zbioru
*oraz o dowolności kierunku liczenia (wynik nie zależy od kierunku
liczenia!).

 

II. Kształtowanie pojęcia liczby i wspomaganie rozwoju operacyjnego rozumowania
Cel:
1.    Dziecko potrafi ustalić równoliczność przez tworzenie par, a także jest pewne co do stałości liczby elementów w zbiorze, chociaż widzi, że są one zakrywane, przemieszczane itp. (uznawanie stałości ilości nieciągłych).
2.    Dziecko potrafi określić miejsce wybranej liczby w szeregu liczb, a potem wskazać liczby następne (następniki) i liczby poprzednie (poprzedniki), co pomoże zrozumieć dziecku aspekt porządkowy i miarowy liczby naturalnej.

Przykładowe ćwiczenia

1.    Układanki z prostokątów
Układamy przed dzieckiem w szeregu 9 prostokątów mówiąc: Popatrz uważnie. Jak chcesz, możesz policzyć prostokąty. Zmieniam i układam z nich tabliczkę (układ 3x3, ściśle przylegających prostokątów). Powiedz, czy teraz, gdy prostokąty tworzą tabliczkę, jest ich tyle samo? A może mniej?
Gdy przekonamy się, że dziecko potrafi zachować stałość liczby elementów niezależnie od tego, czy się je przesunie, rozsunie, zakryje można przerwać zajęcia. Gdy jednak dziecko po każdej zmianie układu klocków musi przeliczać elementy, kontynuujemy ćwiczenia.

2.    Układanki z kółek

Układamy przed dzieckiem szereg z  10 dużych kółek i mówimy: Policz
i pokaż na palcach, ile ich jest. Będę czarować kółka. Patrz uważnie.
Zmieniamy szereg 10 kółek w dwa równoległe po 5 sztuk, następnie przekształcamy w okrąg, kolejno w trójkąt (piramidę) 4-3-2-1 i ponownie wracamy do dziesięcioelementowego szeregu. Po każdym przekształceniu pytamy: Jest ich tyle samo, jak poprzednio? Można dodać: Pamiętasz,   pokazywałeś na palcach. Było 10. Czy teraz jest tyle samo?

3.    Budowle z klocków

Z 7 jednakowych (sześciany) klocków układamy przed dzieckiem szereg i mówimy: Policz. Pokaż na palcach, ile ich jest? Będę czarować klocki. Popatrz uważnie. Przekształcamy klocki następująco:
-    Piramida ( 4-2-1),
-    Brama (dwie trzyelementowe wieże połączone górą jednym klockiem),
-    Szereg – układ wyjściowy.
Po każdej zmianie pytamy: Czy klocków jest tyle samo, co poprzednio? Zachęcamy do policzenia.

Ćwiczenia wspomagające rozwój operacyjności myślenia.
Ustalanie równoliczności zbiorów przez przeliczanie i łączenie w pary

1. Ćwiczenie polegające na rozdzielaniu naprzemiennie między dziecko i misia (kolegę) 12 np. cukierków, ciastek, klocków, kart do gry itp. Można zaproponować następnie połączenie elementów w pary.
2.    W tym ćwiczeniu potrzebne będą duże (6 sztuk) i małe (8 sztuk) trójkąty i polega na rozdzieleniu ich przez dziecko wg wielkości  dla siebie i drugiej osoby. W wyniku tego zadania dziecko może porównać, kto i o ile ma mniej (więcej) trójkątów.

Ustawianie po kolei i numerowanie
1.    Liczenie stopni w schodach
Dorosły proponuje oszacowanie, ile może być  stopni. Następnie mówi: Sprawdźmy, kto ma rację. Policzmy i ponumerujmy je. Wchodząc kładą kolejno kartoniki (1, 2, 3, 4, itd.).Jeszcze raz wchodzą na górę i określają każdy schodek liczebnikiem porządkowym.
2.    Na której stronie jest obrazek?
Otwieramy książeczkę na dowolnej stronie i odczytujemy jej numer. Następnie odczytujemy numer strony kolejnej i poprzedniej. To samo robi dziecko.
Ustalanie uporządkowanych serii jest dla dziecka trudne. Można wykorzystać do ćwiczeń następujące sytuacje:
•    Urodziny dziecka-określenie, ile lat skończyło, który rok rozpoczęło itp., to samo ćwiczenie może dotyczyć urodzin najbliższych,
•    W kinie. Odnajdujemy numer miejsca wskazany na bilecie, a także pokazujemy dziecku miejsce o niższej i wyższej numeracji,
•    Jazda windą. Obserwowanie numerów pięter, wymienianie tych, które znajdują się wyżej i niżej.


III. Mierzenie długości

Wprowadzenie dziecka w sens pomiaru należy zacząć od tego, co jest od niego większe (wyższe) oraz mniejsze (niższe). Słowa większy – dłuższy –wyższy – mniejszy – krótszy - niższy używane w codziennych sytuacjach i wsparte gestem nabierają jednoznacznego sensu.

1.    Mierzenie krokami i „stopa za stopą”
Dorosły wskazuje obiekt np. ławkę, drzewo itp. i mówi: ciekawe, w jakiej odległości jest od tego miejsca do.... (robi kreską na ziemi). Zmierzę krokami. Stań przy kresce i licz głośno moje kroki. Następnie dziecko wykonuje to samo zadanie. Po zmierzeniu dorosły pyta: Skąd taka różnica? Dziecko wtedy samo spontanicznie stwierdza, że to dlatego, bo jego kroki są małe. Odległość tę można zmierzyć również stopami i znów z dzieckiem przedyskutować różnicę pomiarów.
2.    Mierzenie łokciem, dłonią i palcami.
W domu można mierzyć długość mebli (stół, wersalka itd.), wysokość drzwi, odległości między poszczególnymi sprzętami itp.
3.    Porównywanie długości pasków
Przygotowujemy dwa jednakowej długości paski papieru. Z jednego polecamy dziecku zrobi rulon, po czym prosimy, aby zastanowiło się, czy paski są nadal tej samej długości. Gdy dziecko stwierdza, że w rulonie jest mniej papieru prosimy, aby rozwinęło rulon i porównało paski.
4.    Kolejne ćwiczenie z paskami
Przed dzieckiem kładziemy dwa jednakowej długości paski papieru, aby sprawdziło, czy są takie same. Następnie polecamy, aby jeden z nich dziecko złożyło w harmonijkę, którą następnie ma porównać z prostym paskiem papieru.


Uwaga:
Trzeba pamiętać, aby dziecko miało do dyspozycji: dwa lub więcej kawałków papieru, sznurka, drutu itp., nożyczki do wyrównywania porównywanych pasków,  oraz należy zachęcać je do porównywania długości przekształcanych pasków, sznurków, drutów itd.

Następnym etapem ćwiczeń jest zapoznanie dziecka z przedmiotami służącymi dorosłym do pomiarów długości (linijka, miarka stolarska, miarka krawiecka), porównanie ich i podjęcie prób mierzenia.

IV. Mierzenie stałości ilości tworzywa

Ćwiczenia, w których dziecko może zapoznać się z przekształceniami tworzywa można wykonywać przy pomocy ciasta, modeliny, gliny, plasteliny. Chodzi w nich oto, aby dziecko miało okazję zaobserwować zmiany kształtu tworzonych przedmiotów i fakt, że jeśli nie odejmiemy lub nie dodamy tworzywa, to bez względu na jego kształt jest go tyle samo.
1. Ćwiczenie to ma zapoznać dziecko z materiałem i jego właściwościami, tj. plastycznością. Dajemy dziecku kawałek tworzywa(glina, modelina, ciast ) i polecamy, aby wykonywało z nich różne kształty: wałeczki, kulki, placuszki, obwarzanki itp. Warto przy tym wskazywać dziecku na zmiany, jakie zachodzą: np. wraz z wydłużaniem się  wałeczek jest coraz cieńszy. Dziecko samo, ale prowadzone przez dorosłego powinno zaobserwować te zmiany.
2. Dajemy dziecku kawałek plasteliny i polecamy, aby zrobiło z niego kulkę. Z większego kawałka sami robimy kulkę i prosimy o porównanie ich wielkości. Gdy dziecko określi, że jego kulka jest mniejsza, polecamy, aby zrobiło taką samą, jak nasza (w zasięgu dziecka musi być zapasowy kawałek plasteliny, z którego będzie mogło ono swobodnie dobierać materiał do pracy). Warto pozwolić dziecku na manipulowanie swoim kawałkiem, aby samo doszło do przekonania, że musi dobrać plastelinę z zapasu.


Opracowanie:
Mgr Małgorzata Forytarz
Psycholog PP-P w Kowarach
Na podstawie:
E. Gruszczyk-Kolczyńska Dziecięca Matematyka

Publiczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Zamkowa 5 58-530 Kowary Tel: 75-718-25-72; Fax: 75-718-20-13;