Jak do nas dojechać?

Publiczna Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna
ul. Zamkowa 5
58-530 Kowary

Tel: 75-718-25-72; Fax: 75-718-20-13;
e-mail: poradniakowary@wp.pl


Jesteś w : News

Aktualności

Apr 24, 2014

Analiza wyników profilaktycznych badań mowy dzieci cztero-, pięcio- oraz sześcioletnich


Analiza wyników profilaktycznych badań mowy dzieci cztero-, pięcio- oraz sześcioletnich

W roku szkolnym 2013/14 w pierwszym semestrze przeprowadzono badani przesiewowe mowy w siedmiu placówkach oświatowych tj.: w czterech przedszkolach oraz trzech szkołach podstawowych na terenie działania Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Kowarach. Skryningowe badanie mowy dotyczyło głównie artykulacji, którą diagnozowano specjalistycznym sprzętem – Platformą Badań Zmysłów wykorzystując program "Mówię".

Ogółem przebadano 269 dzieci w przedziale wiekowym od czwartego do szóstego roku życia badając: 34 czterolatków,160 pięciolatków 75 sześciolatków. Prawidłową artykulację stwierdzono u 137 dzieci czyli u około 53% natomiast nieprawidłową u 126 badanych, czyli u około 47%.

Wyniki badań są niepokojące ponieważ u dużej ilości diagnozowanych dzieci, szczególnie tych rozpoczynającychnaukę w pierwszej klasie szkoły podstawowej w roku 2014/15 występują sprzężone wady artykulacyjne, które w przyszłości będą miały negatywny wpływ na osiągnięcie przez ucznia sukcesu edukacyjnego. W związku z obniżeniem wieku szkolnego badaniem objęto również dzieci, które ukończyły czwarty rok życia po to, aby jak najwcześniej wykryć nieprawidłowości artykulacyjne i skorygować je podczas terapii logopedycznej.

Mowa jest jedną z najbardziej złożonych, wyższych czynnościnerwowych a jej rozwój dzieli się na kilka okresów. Etap swoistej mowy dziecięcej obejmuje okres od trzeciego do siódmego roku życia, czyli mowa przebadanych przez nas dzieci jest jeszcze na etapie kształtowania się.

U czterolatka w normie wiekowej mieści się zamienianie głosek szumiących [sz,ż,cz,dż] na głoski syczące [s,z,c,dz] oraz głoski [r] na [l]. Jednak po badaniu mowy w wymienionej grupie wiekowej u 15 przedszkolaków tj.: u około 44%zdiagnozowano wady wymowy. Dotyczą one nieprawidłowej realizacji w słowach głosek drugiego szeregu dentalizowanego [s,z,c,dz]. Wymienione głoski wypowiadane były międzyzębowo, bocznie lub zamienine na [ś,ź,ć,ć,dź], dość często występowało opuszczanie głoski lub sylab w słowach a także ubezdźwięcznianie czyli zamieniane głosek dźwięcznych na bezdźwięczne np.:[z] na [s, c, ś, ć] lub [dz] na [c,ć,s,ś]. Te wady zdiagnozowano u 12 przedszkolaków. Występowały też problemy z prawidłowym wypowiadaniem głosek welarnych [k,g], które były zamieniane na [t,d] oraz głoski [r] wypowiadanej jako [j]. Wymienione nieprawidłowości artykulacyjne powinny być jak najszybciej skorygowane, ponieważ utrwalanie ich wydłuży etapy nabywania prawidłowych wzorców artykulacyjnych.

Mowa dziecka pięcioletniego jest już w zasadzie zrozumiała, ponieważ powinno ono wypowiadać prawidłowo wszystkie głoski za wyjątkiem [r], które może jeszcze zamieniać na [l]. Analizując wyniki badań w tej grupie wiekowej stwierdza się najczęściej sygmatyzmy: boczny, międzyzębowy, zamienianie, opuszczanie głosek, sylab w słowach, najczęściej dotyczy to głosek drugiego i trzeciego szeregu dentalizowanego [s,z,c,dz,sz,ż,cz,dż]. Wymienione wady często występują z mową bezdźwięczną, czyli brakiem w mowie głosek dźwięcznych. Taki stan wiąże się nie tylko z niewłaściwą realizacją głosek, ale także z trudnościami w odbiorze mowy przez środowisko. Dzieci te spotykają się w przedszkolu, szkole i w innym środowisku z sytuacją braku lub mylnego zrozumienia przez otoczenie. Wówczas ich proces porozumiewania staje się mało skuteczny, co w konsekwencji prowadzić może do zaprzestania w dążeniu do komunikacji. Wymienione wady występowały u 65 przebadanych, czyli u około 41%. Badając zdiagnozowano jeszcze u 2 dziecinieprawidłowe wymawianie głoski [r], zastępowały ją głoską [j].

Mowa sześciolatka jest w pełni zrozumiała, zasób słownictwa powinien przedstawiać się na pozoiomie od trzech tysięcy do około czterech i pół tysiąca słów. Dziecko powinno prawidłowo wypowiadać wszystkie głoski, w normie wiekowej mieści się jeszcze zamienianie [r] na [l], nie dłużej jednak jak do siódmego roku życia. Z badań profilaktycznych wynika, że na 64 przebadanych wady artykulacyjne występują u 27 czyli u około 42% uczniów, jest to niestety najczęściej współwystępowanie wielu nieprawidłowości artykulacyjnych, które prowadzą do problemów związanych z rozumieniem mowy dziecka.

Po przeprowadzeniu pełnej diagnozy logopedycznej jak również po analizie wyników specjalistycznych badań lekarskich od laryngologa, audiologa, foniatry otolaryngologa czy alergologa stwierdza się, że najczęstszą przyczyną wad artykulacyjnych są niewielkie niedosłuchy np.: z powodu powiększonego migdała gardłowego, częstych chorób uszu, nosa i gardła, niedoleczonych stanów zapalnych nosogardzieli, uszu czy przewlekłego trwającego kataru np.: z powodu alergii, czasami też diagnozuje się obecność ciała obcego w uchu (koralika), które bardzo zaburza prawidłowe słyszenie. Bardzo często towarzyszy im także wiele innych przyczyn utrudniających prawidłowe kształtowanie się mowy, takich jak: obniżona sprawność motoryczna aparatu mowy, wady zgryzu, nieprawidłowo wykształcone funkcje gryzienia i żucia pokarmów, niewłaściwie utrwalony tor oddychania czy też nieprawidłowy sposób połykania.

Ważne jest, aby rodzice mieli świadomość celowości wykonywania specjalistycznych badań lekarskich u dzieci mających problemy z mową, rozpoczęcia indywidualnej terapii logopedycznej oraz systematycznego jej kontynuowania.

 

 

 

Neurologopeda

mgr Janina Gremza - Kosiarska

.

Publiczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Zamkowa 5 58-530 Kowary Tel: 75-718-25-72; Fax: 75-718-20-13;